En zo, dames en heren, kan het dus ook!

Door Zij van Glutenvrij

Waar we vaak tegen moedwil, misverstand en onkunde aanlopen zijn er ook wel eens van die onverwachte verassingen. Dat er moeite voor je wordt gedaan, uit onverwachte hoek. Daar krijg ik een warm hart van.

Afgelopen dinsdag had ik met mijn nieuwe werk een teambuildingsdag. In de middag werd er een lunch georganiseerd, waarbij iedereen iets moest maken of meenemen. Omdat ik er nog niet zo lang werk heb ik mijn nieuwe collega’s nog niet echt opgezadeld met mijn verplichte dieet, maar ze zijn wel allemaal nieuwsgierig. Een van mijn collega’s is moeder van een inmiddels volwassen dochter met Coeliakie vanaf haar geboorte. Zij kent het klappen van de zweep. Met haar wissel ik vaak weetjes en informatie uit. De anderen zijn oprecht geïnteresseerd in wat ik wel en niet mag en vooral wat de consequenties zijn.

Blij verrast

Om gedoe voor te zijn, heb ik zelf een glutenvrije cake gebakken met de cakemix van AH Vrij van Gluten. Daar kan eigenlijk niets mis mee gaan en als je niets zegt proeven mensen het helemaal niet eens. Ook had ik voor mezelf een overheerlijke glutenvrije Quiche Lorraine meegenomen van de Marks & Spencer, uit het koelvak. Ik heb namelijk een eigen oventje op mijn werk, gekregen van de collega met glutenvrije dochter. Maar dat was eigenlijk helemaal niet nodig. Drie van mijn collega’s waren de vrijdag ervoor een soort online glutenvrije kook- en bakclub begonnen op Google. Ze hadden informatie opgezocht, niet alleen over recepten, maar vooral over de gevaren van kruisbesmetting. Handen wassen, schone keuken, schoon keukengerei. “Hé, wat doe jij nou met die schone vergiet in de vuile wasbak?” Eruit! Afwassen en opnieuw!!!”, ging het bij een van mijn collega’s maandagavond in de keuken! Dit alles resulteerde in een aparte glutenvrije tafel, “Dames en heren, hier staat het glutenvrije eten van Yacintha en hier mag je pas aankomen als zij heeft opgeschept!” Ik hoefde gewoon niets te doen… Ik ging zitten en liet het mij prima smaken. Een heerlijke glutenvrije pastasalade met zalm, prei en roerbakgroenten, waarvan de maakster zei, mijn man heeft dit gisteren op en proefde echt geen verschil. Heerlijk gekruide enchillada’s (met wraps van Schär) van een andere collega. “Nou ik was toch bezig, heb tot kwart voor negen voor je in de keuken gestaan. Ik had gesport, dus ik had honger, heb ik er zelf ook maar een genomen! Proef je niets aan”. En met kerrie gevulde komkommers van weer een andere collega. Allemaal zo lief, zo lekker en zo onbezorgd! Ook was er vers fruit en sla waar ik van kon eten. “En nu afwachten of het echt glutenvrij was”, zei er een. Maar dat houd je altijd. En nee ik zat niet binnen 10 uur op de pot. Ik heb genoten van wat je met recht een teambuildingsdag mag noemen. “Want als je na drie weken niet bij ons hoort, kom je er ook niet meer bij. Jij bent gewoon een van ons!”

Advertisements

Getest door Zij van Glutenvrij: Brood van Albert Heijn

Door Zij van Glutenvrij

Maandag was het zover. Ik mocht bij mijn eigen Albert Heijn, Leidschenveen een proefpakket Vrij van Gluten dagvers brood van Albert Heijn komen ophalen. Nadat ik op social media had gezien dat de “grote” bloggers van het hoofdkantoor een pakket opgestuurd hadden gekregen, heb ik de stoute schoenen aangetrokken en mijn eigenste supermarktmanager gevraagd of ik als “kleine, beginnende blogger” ook een pakketje mocht ontvangen om te testen. En zie hoe feestelijk de assistent manager het voor mij had ingepakt. Doos bekleed met inpakpapier, 2 broden en cake erin, want de rest was nog niet geleverd. Folie eromheen en met een aardig kaartje. “Voor Yacintha Pex, onze vaste klant en glutenvrij product fan!” Dat belooft wat.

Vrij van Gluten

Gelukkig is er steeds meer te krijgen voor ons. Wat dat betreft liften we lekker mee op de foodies en glutenvrije hipsters. Laten we dat zo houden en laten we zorgen dat we vooral ook de nadruk leggen op het feit dat wij het niet voor onze lol eten, glutenvrij. En het moet gezegd, er is echt veel te krijgen inmiddels. Maar brood blijft toch wel een dingetje. Eigenlijk zijn gluten alleen maar belangrijk in brood en broodproducten (effe kort door de bocht), de rest dealt prima zonder. Glutenvrije pasta en pizza is bijvoorbeeld echt oké. Misschien kunnen fabrikanten iets met deze uitspraak. Weg met tarwe als bind en vulmiddel. Dit kan prima met rijst- of maismeel. Anyway, daar hadden we het niet over.

Glutenvrij brood van de Appie dus, dagvers geleverd. De producten worden in een volledig glutenvrije bakkerij gebakken en liggen in de winkel op de broodafdeling.  Mooi is de dubbele sluiting van de verpakkingen. Dat hebben ze goed gedaan. Zo voorkom je kruisbesmetting met ander brood. Nou ben ik zelf een beetje verwend met een hele goede glutenvrije bakker in de buurt, dus ze moeten wel hun best doen. Ik heb de volgende producten getest: het licht meerzaden brood, bruin en de cake.

De cake

De cake zag er zo uitnodigend uit, die heb ik meteen open geritst. Hij heeft een mooie gele kleur en ruikt naar cake. Niet dat muffige van glutenvrij. Maar hij is heel droog en valt snel uit elkaar. Dit gebeurt al in de verpakking helaas. Ik denk dat het beter zou zijn als ze de cake niet alleen in een zak verpakken, maar ook in een soort papieren bakje. Net als de normale dagverse cake. Die zit ook beschermd in een doosje. De smaak was verder heel dik in orde. Geen gekke bijsmaken, gewoon lekkere cake. Droog zijn we inmiddels wel gewend en daar kijk ik eigenlijk niet eens van op. Maar dat kan beter, als Appie gaat evaluleren!

Bruin

Het bruine brood ziet eruit en voelt als echt brood. Dit brood heb ik zo vers mogelijk gegeten. De geur is helaas een beetje muffig en de korsten zijn kruimelig. De eerste dag was dit brood lekker met boter en zoet beleg. Dat wilde ik zelf weer eens graag proeven namelijk, een verse boterham met dik boter en hagelslag. De volgende dag (koel en donker bewaard) was het brood droog, kruimelig en muffig. Maar als toast was het juist weer heel erg lekker. Wat dat betreft wel stevig genoeg om niet uit elkaar te vallen. Een beetje een mix en match dus van gemengde gevoelens, het bruin.

Licht meerzaden

Van dit trio had ik van dit brood toch het meeste verwacht. Omdat normaal dagvers brood altijd een paar dagen goed blijft, heb ik dit pas op de 2e dag na aankoop open gemaakt om de versheid te testen. Helaas, droog, kruimelig, zonder enige vorm van binding. Helemaal los en gedesintegreerd. Echt jammer en toch een beetje een desillusie.

Appie is vast nog niet klaar met ontwikkelen en evalueren. Ook zij moeten leren in dit proces. Goed glutenvrij brood is een kunst en een vak apart. Los daarvan moeten medewerkers zich bewust worden, van hoe je met dit brood omgaat. Je kunt het niet zo in een schap kwakken, want dan breekt het. Vandaag zag ik in een ander filiaal een andere variant liggen, donker meerzaden. Maar het was in de winkel al kapot en gescheurd met deuken erin. Ik heb het dus niet meegenomen. De krentenbrood variant ben ik nog niet tegen gekomen. Hiervan lees ik op social media goede berichten. Ik ben benieuwd, want in mijn winkel is het nog niet geleverd. Dus ook de levering is nog niet helemaal op orde. Daar wordt hard aangewerkt volgens de assistent manager van mijn filiaal. Ga zo door Appie! Wij waarderen jullie moeite en het feit dat jullie aan ons denken als volwaardige klant. Als jullie een oprechte eerlijke tester en meedenker zoeken, weten jullie me te vinden!

*Zij van Glutenvrij heeft dit blog geschreven op eigen initiatief. De producten zijn mij door Albert Heijn Leidschenveen aangeboden, zonder dat hiervoor een tegenprestatie werd gevraagd. Ik heb zelf aangeboden om de producten te testen en hierover te schrijven in mijn blog.

 

Makkelijke glutenvrije tips voor ontbijt lunch en diner

Door Zij van Glutenvrij

Mijn 15e blog alweer. De vorige werd 6000 keer gezien op Facebook. Fijn dat jullie mijn tips en adviezen met plezier lezen. Veel van jullie vragen mij om tips voor ontbijt, lunch of diner. Dus deze week een tipje van de sluier en als er veel animo voor is, dan zal ik nog meer recepten delen met jullie. Geef vooral in de comments aan wat voor recepten je zoekt.

Ontbijttips

De grootste desillusie voor mij na de diagnose was wel, naast het feit dat je natuurlijk geen brood meer mag, ik ook helemaal niet tegen haver bleek te kunnen, al dan niet glutenvrij. Ik kreeg mijn waardes er niet onder de eerste maanden, omdat ik mijn broodmaaltijden verving voor het o zo lekkere haver. Ik at havermout als ontbijt en repen tussendoor. Nu ik mijn waardes op orde heb eet ik af en toe glutenvrije haverrepen, maar een heel boord durf ik niet. Jammer want het vult goed en dat heb je nodig met een ontbijt. Vind ik tenminste. De eerste maanden van het dieet had ik het ook heel erg koud, dus de warme havermout was een fijn alternatief. Helaas…

Maar niet getreurd mensen die wel tegen haver kunnen, neem het vooral. Het geeft je lang een verzadigd gevoel. Wil je toch iets warms eten maar geen haver, dan kun je ook rijstepap maken met vanille, of pap van gierst. Rijstepap is een oeroud recept. Mijn vader smulde er vroeger van als mijn oma het voor hem maakte. Recepten vind je overal op het net, bijvoorbeeld op Allerhande.nl.

Nou heb je daar niet altijd tijd voor, dus maak ik voor een week of twee zelf mijn granola. Helaas ook zonder haver, maar niet getreurd, deze is ook heel lekker.

Verwarm je oven voor op 150 graden en bekleed een bakplaat (dus niet het rek) met bakpapier. Vermeng in een grote kom gelijke delen glutenvrije cornflakes met Amisa wholegrain rice puffs (dit kun je bij Holland & Barrett kopen). Verwarm ondertussen 3 gelijke delen (bijv. 3 eetlepels van elk) kokosolie, maple syrup (ahornsiroop) en honing in een steelpan. Zodra alles gesmolten en vermengd is, giet je dit al roerend door de kom met rice puffs en cornflakes. Smeer dit uit over de met bakpapier beklede bakplaat en plaats  15 tot 20 minuten in de oven. Ondertussen snijd je van alles wat je lekker lijkt door de granola klein. Ik doe er zelf gedroogde zuidvruchten doorheen, of abrikozen, stukjes chocolade, nootjes. Maakt niet uit, wat jij lekker vindt. Check na de baktijd of de granola knapperig is geworden en laat afkoelen. Vermeng daarna de gesneden ingrediënten met de granola (als dit een beetje een koek is geworden, dan moet je het een beetje losbreken) en doe daarna in een luchtdichte pot of plastic container. Blijft zeker 2 weken lekker! Elke ochtend een bakje met vers fruit en lactosevrije yoghurt of iets wat jij lust of mag hebben. Smullen maar.

Lunchtips

Mijn favoriet naast crackers en getoast brood is pannenkoeken. Er zijn talloze recepten te vinden, vegan zelfs met in plaats van melk, soyamelk en banaan i.p.v ei. Maak het jezelf gemakkelijk en koop anders gewoon eens een pak van Koopmans. Die glutenvrije variant vind ik zelf een topper! Maar pas op, er zijn mensen die daar niet zo goed tegen kunnen. Ik ben zelf erg gevoelig en kan het gelukkig goed hebben. Wel met lactosevrije melk. Deze kun je ook zeker nog een dag goed houden in de koelkast en in de magnetron opwarmen. Maar ook koud is het goed te doen, mee op reis, onderweg of dagje uit. Action heeft ook een makkelijke schudfles, maar daar ben ik minder enthousiast over. Ik vind die een beetje droog en korrelig. Een andere tip is het zelf vullen van loempia rijstvellen. Dat is wel een kunst op zich en vergt echt wat oefening. Je kunt deze vellen vullen met alles wat jij lekker vindt. Zelf doe ik het vooral met taugé, peen, stukjes kip of garnalen gemarineerd in een glutenvrije Ketjap (bv van Inproba), pinda’s en reepjes paprika. Je kunt ze vullen zonder dat je ze hoeft op te warmen of te frituren. Dat laatste kan ook maar heb ik nog niet gedaan. Kijk wel even welke vellen je waarvoor kunt gebruiken.

Dinertips

Ik zie vooral op Facebook veel vragen voorbij komen over kruidenmengsels in potjes. Dat is wel een uitzoekwerkje inderdaad. Voor bami en nasi gebruik ik Verstegen en voor roti de curry madras van Johnnie Boer. Let wel op van beide merken zijn echt niet alle varianten glutenvrij. Lees dus altijd de ingrediënten. Roti is verder van zich zelf glutenvrij behalve dat overheerlijke rotivel. Ik vervang deze voor de glutenvrije wraps van Schär, maar er zijn gelukkig steeds meer varianten en merken hiervan. Nasi is verder ook van nature glutenvrij. Maar bami natuurlijk niet. In de Westerse landen is bami vaak van tarwe gemaakt. Tenzij je mihoen maakt, dat is vaak wel van rijst. Maar ik heb vandaag toch een overheerlijke vervanging voor bami gevonden. De linguine van Semper, te koop bij Albert Heijn. Deze kun je echt goed gebruiken als bami. Proef je echt niets van. Mijn meneer proefde echt nul verschil met andere bami. Hieronder een eenvoudig recept.

Zet een pan met ruim water op voor de rijst of de ‘bami’. Kook de rijst of bami volgens de aanwijzing op de verpakking. Kies een korrel die droog blijft, als je nasi maakt. Verwarm een wok met een scheutje wokolie en snijd 350 gr kipdij in blokjes. Braad in de wok een halve verpakking spekreepjes uit (als je van die dubbele verpakkingen gebruikt). Daarna gooi je de kipblokjes in de pan met een flinke scheut glutenvrije Ketjap Manis of Soy Sauce. Daarna doe je naar smaak de Verstegen kruiden erbij. Ik gebruik nooit een hele verpakking, nog niet eens een derde denk ik, veel te zout! Als de kip gaar is doe je de nasi/bami groenten erbij (makkelijk kant en klaar verpakking of lekker alles zelf snijden). Ondertussen kun je een eitje bakken voor erbij en een komkommer snijden. En voor de lekker wat glutenvrije kroepoek. Ja ook dat bestaat. Huismerk Dirk heb ik nooit last van. Let wel op dat je plakken neemt, die chipsachtige kroepoek zitten vaak kruiden op met een tarwemengsel!!! Ondertussen was het water aan de kook en heb je de rijst gekookt en laten stomen of de bami gekookt en daarna afgegoten. Zodra je kip-groetenmengsel gaar genoeg is, gooi je de nasi of bami erdoor. Even doorroeren en oh wat zul je lekker eten!

Eet smakelijk tot snel…

*Zij van Glutenvrij is totaal onbevooroordeeld en krijgt geen vergoedingen van de producenten van bovengenoemde producten. Dit is een onafhankelijk blog en is uit eigen beweging tot stand gekomen.

Glutenstapeling en ‘sporen van…’

Door Zij van Glutenvrij

Een tijdje geleden schreef ik blogs over glutenfoutjes en verborgen gluten. Ik beloofde toen een blog te schrijven over glutenstapeling. Dit fenomeen is namelijk  nauw verbonden met foutjes en verborgen gluten. Vandaag vertel ik er meer over, want ik merk dat er ondanks dat er steeds meer bekend wordt over Coeliakie en het glutenvrije dieet, dit toch voor veel vragen zorgt.

‘Kan sporen van gluten bevatten’

Als je eenmaal hebt uitgevogeld wat je wel en niet mag eten begint de uitdaging om variatie aan te brengen in je glutenvrije dieet. Het is in eerste instantie natuurlijk zaak, dat als je pas de diagnose hebt gekregen je als de wiedeweerga zorgt dat je anti TtG waarde daalt naar onder de 10, liefst 7. Maar als je dat onder de knie hebt, wil je ook wel eens wat anders. Gelukkig komt er voor ons steeds meer op de markt en worden producenten zich hier in het rijke Westen bewust dat je tarwe als bind- of vulmiddel net zo goed kunt vervangen door rijst- of maismeel. De vraag is dan: Ga ik me wel of niet wagen aan dat ene product dat ‘sporen van gluten’ kan bevatten?

Het antwoord hierop is niet simpel. Wat de een wel verdraagt kan de ander niet verdragen. Zo zijn er Coeliaken die absoluut geen maltodextrine willen en ook producten laten liggen met glucosestroop. Een ander heikel punt zijn de producten die sporen van gluten kunnen bevatten. Helaas kan ik je geen lijstje geven van producten met deze vermelding die veilig of onveilig zijn. Was dat maar zo. Dat zou het allemaal een stuk makkelijker maken. Nou okay, ik neem het even op voor Tony’s Chocolonely*. De caramel zeezout variant, die kan bij mij geen kwaad. Nooit…Nou ja behalve voor de lijn. Het enige dat je kunt doen, is af en toe dit soort producten proberen en kijken wat de uitwerking is. Krijg je geen last, dan is het niet gezegd dat je geen gluten hebt binnengekregen! Laat ik dat voorop stellen. De een is gevoeliger dan de ander. Daar wil ik dus even mijn handen niet aan branden.

Glutenstapeling

Waar je met dit soort producten wel mee moet oppassen en waar je eigenlijk altijd rekening mee moet houden, is glutenstapeling. Stapeling van gluten gebeurt door het in kleine hoeveelheden binnenkrijgen van gluten binnen korte tijd, terwijl je niet direct reageert op de hoeveelheden an sich. Op dag 1 neem je bijvoorbeeld een stukje chocolade met de vermelding ‘kan sporen bevatten’. De dag erna krijg je per ongeluk een kruimel brood binnen, op dag 3 lik je gedachteloos aan de jamlepel die niet uit jouw glutenvrije jampot komt. Niets aan de hand. Normaal kun je dit misschien prima aan. Maar op dag 4, na weer een stukje chocolade ben je ‘ineens’ niet lekker. Opgeblazen, moe, winden, dorst, hoofdpijn en buikpijn, concentratieverlies. Het lijkt eigenlijk op een glutenfout. De symptomen zijn hetzelfde, zonder dat je echt een verkeerd product hebt gegeten. Het enige dat erop zit is ‘uitzieken’. En ook dat is weer voor iedereen verschillend. Het hoeft dus niet persé gelegen te hebben aan dat product met ‘sporen van’. Maar dat zul je dan zelf moeten uitvinden. Als je daar dan nog zin in hebt. Als ik dit wel eens heb, ik heb het sporadisch, ben ik meestal toch wel klaar met zo’n product.

Wil je meer weten over hoe om te gaan met glutenfoutjes en wat je kunt doen om er snel bovenop te komen, stuur mij een  e-mail. Ben je ondernemer en geïnteresseerd hoe jij kunt bijdragen aan een glutenvrij en blij leven van je klanten of gasten met Coeliakie. Let me know.

* Dit is geen reclame. Ik ben niet door Tony’s betaald voor dit blog.

Terug van weggeweest

Door Zij van Glutenvrij

Wat was het heerlijk in Italië. Niet alleen voor den glutenvrijen mensch, maar ook als je een lactose intolerantie hebt is het daar goed toeven. Op Instagram heb je mijn reis kunnen volgen. Neem gerust een kijkje. Ik heb jullie en het bloggen wel gemist, moet ik zeggen. Maar ik ben er weer en ga proberen wekelijks mijn visie, tips en advies te geven op ons soms best ingewikkelde leven.

Italië, het gluten- en lactosevrije Walhalla

Je kunt merken dat Coeliakie in Italië een veel bekendere ziekte is dan hier. Kinderen worden daar preventief getest op de ziekte, die daar een volksziekte lijkt te worden. De winkels hebben naast glutenvrije schappen, die per merk zijn ingericht ook de glutenvrije producten liggen tussen de normale producten van hetzelfde soort. Dus toastjes bij de toastjes en pasta bij de pasta. Ik vind dat zelf echt superhandig. Daarnaast zijn er veel meer voedingsmiddelen van nature glutenvrij, zoals veel vlees, pastasauzen en chips. Ja ook de paprikachips is daar gewoon glutenvrij. Megavoordeel is dat het overal duidelijk opstaat als het glutenvrij is. Je hoeft bijna nooit ingrediëntenlijsten te lezen. Senza Glutine is het toverwoord. Zelf het campingwinkeltje van onze camping Le Pianacce heeft een minischapje glutenvrij en in het restaurant serveren ze een glutenvrij ontbijt en diner. Opvallend vind ik dat er op veel producten ook vermeld staat dat het niet genetisch is gemanipuleerd of dat er geen palmolie is verwerkt. Iets wat in de Nederlandse supermarkten helemaal nog geen issue lijkt, laat staan bij de consument.

Maar wat ik toch echt wel het allerfeestelijks vond in Italië, is dat men doordrongen is van het feit dat glutenvrij vaak gepaard moet gaan met lactosevrij. Mensen wat een keuze in de supermarkten, zoals de Conad…yoghurtjes, dolci, smeerkaas, mozzarella, panna, ijs en zelfs mascarpone. Allemaal te krijgen in lactosevrije variant. Ik zag toevallig vandaag in de Allerhande dat Galbani met de lactosevrije mozzarella naar Nederland komt. Benieuwd of de Appie die in zijn assortiment gaat opnemen. Misschien moeten we ze en masse een Facebook berichtje sturen?!

Nog geruststellender is het feit dat als je vraagt om glutenvrij eten in een restaurant of de mogelijkheden hiervoor, is dat er direct aan je gevraagd wordt of je Coeliakie hebt. Ze weten dan direct wat de procedure is voor de bereiding van jouw eten. Pizzarestaurants zeggen het eerlijk als er maar een oven is. En de meeste restaurants met maar een oven serveren helemaal geen glutenvrije pizza. Die nemen liever het zekere voor het onzekere. Er is altijd een vers broodje als de rest een stokbroodje kruidenboter krijgt of een dessert dat je wel mag. Er wordt daar simpelweg gewoon aan ons gedacht. Het is doordrongen in hun eetcultuur en niemand kijkt er raar van op. Ik ben benieuwd of de glutenvrije producten daar net zo slecht scoren, zoals hier bij de consumentenbond is gebleken. De glutenvrije A-merken en Nederlandse huismerken scoorden bedroevend slecht. Te zout, te vet, te veel suiker. Ik vond de huismerken daar lekkerder en smaakvoller. Onze smaak is sowieso verpest hier. Zo hoort er bijvoorbeeld in echte mayonaise geen suiker. Als je eenmaal suikervrije mayo eet bijvoorbeeld Belgische mayonaise (wel even het etiket met ingrediënten checken), wil je nooit meer anders. Maar daar kunnen veel Nederlanders zich echt niet in vinden. Terwijl een wereldwijd merk als Calvé in Nederland suiker stopt in zijn mayo, maar in Italië niet!

We hebben hier nog een lange weg te gaan wat verantwoord eten en verplichte (medische) diëten betreft. Daar ga ik ook na de zomer mijn steentje aan proberen bij te dragen. Heb je pas Coeliakie en wil je advies of heb je vragen? Ben je een horecaondernemer die wel positief met glutenvrij wil omgaan? Ben je familie of vriendje van iemand met Coeliakie en heb je geen idee? Stuur me maar e-mail. Ik ben er voor jullie met tips en advies!

Verborgen gluten

Door Zij van Glutenvrij

Oh glutenintolerant dan mag je geen brood, koekjes en pasta toch? Dat klopt, maar we mogen nog veel meer niet. Eigenlijk mogen we meer niet dan wel. Gluten zitten overal in en zeker de westerse wereld propt alles vol me tarwemeel of tarwebloem als vul-of bindmiddel. In de Mediterrane landen is dat veel minder. Men eet daar veel bewuster. Waarom vlees maken met tarwe,vroeg de Italiaanse slager me vorig jaar een beetje verontwaardigd. In vlees hoort geen tarwe. Ja, you tell me!

In de supermarkt

We mogen zoals gezegd meer niet dan wel. Dat is niet overdreven. Loop de volgende keer maar eens door de supermarkt en bedenk dat iemand met Coeliakie eigenlijk alleen met grote zekerheid weet dat de groenten- en fruitafdeling 100% veilig is voor ons en natuurlijk het glutenvrije schap dat er bij jouw supermarkt hopelijk florissant bij ligt. Dat wil namelijk nog wel eens verschillen per winkel of keten.

De vleesafdeling wordt al een grotere uitdaging. Onbewerkt vlees en vis mag eigenlijk altijd, maar bij verse worst, hamburgers en gekruide vis, wordt het alweer tricky. Hierin wordt tarwe of paneermeel gebruikt om te binden.

De kaas- en vleeswarenafdeling, is voor 50% veilig. Dat komt omdat er in veel beleg tarwe wordt gedaan als bindmiddel. Gelukkig is dat bij Albert Heijn niet zo. Daar kun je eigenlijk bijna alle beleg met een gerust hart in je karretje mikken. En twijfel je, gelukkig heeft deze winkel een fijne etikettering. Wat betreft kaas daar zul je als je ook lactoseintolerant bent, zoals ik, voorzichtig moeten zijn. Ik schreef al in een eerder blog over deze intolerantie die vaak gepaard gaat met Coeliakie. Kort richtlijntje: harde kazen mogen eigenlijk altijd. Met zachte kaas en room  moet je voorzichtig zijn. Kom je gelijk uit bij de zuivelafdeling, daar mogen we eigenlijk niets, als je lactoseintolerant bent tenminste. Maar let op, in veel toetjes zitten gluten, zeker in die chemische puddingen enzo. Afgezien van de lactosevrije producten, zoals speciale melk en yoghurt, kun je daar dus ook met Mach 6 langs met je kar.

Dit geldt ook voor de broodafdeling natuurlijk, tenzij je een super hebt waar het glutenvrije voorverpakte brood daar ligt. Maar ik waag me daar niet aan. Niet omdat het tussen het glutenvolle brood ligt, maar omdat ik onder geen beding mijn lichaam wil blootstellen aan de rommel in dat brood. Maar ieder zijn ding natuurlijk. Leven en laten leven.

Voor dranken geldt eigenlijk dat we het meeste wel mogen, behalve bier. That’s obvious, maar kijk uit voor wijnen met een smaakje, die mogen we soms niet. Ik heb laatst nog op intuïtie een slok uitgespuugd, en ja hoor, tarwe in een heerlijke witte sparkling wine met twist van frambozen. Fris en sap is 90% veilig. Maar check in godsnaam het etiket.

Je zou denken dat de grootste gevaren van de supermarkt dan wel geweken zijn, maar nee, nu komt het pas. Het lezen van pakjes en zakjes begint op de afdeling met houdbare producten. Soepen, sauzen, bouillonblokjes en -poeder, Wereldgerechten en aanverwanten, gemixte rijst, ingemaakte groenten, worstjes in blik, gemixte kruiden, zoet broodbeleg, mais- en rijstwafels, chips, snoep, ijs (en andere diepvries producten) ontbijtgranen, repen, chocolade en de grootste verrassing: Non food producten, zoals lipstick en shampoo. Check vooral het etiket en blijf dit regelmatig doen, ook bij producten die je vaker koopt. Ze kunnen zomaar ineens de samenstelling aanpassen.

Waar moet je op letten?

Allereerst moet je letten op (durum)tarwe(bloem), rogge, gerst, griesmeel grutten en haver (is een geval apart, I know, daar heb ik ook al eens een blog aan gewijd). Spelt, kamut, couscous en bulgur mogen ook niet. Maar er is meer. Er zijn namelijk van deze producten allerlei afgeleide producten die we ook niet mogen. Denk bijvoorbeeld aan gerstemoutextract. Dit wordt heel vaak gebruikt in kant en klaar producten, ijs en repen. Daarnaast zie je vaak op ingrediëntenlijsten staan: (Gemodificeerd) zetmeel, maltodextrine, glucosestroop of dextrose. Dit kan ook van tarwe gemaakt zijn, maar hoeft niet. Is dit wel zo, dan hoeft de fabrikant dat niet te vermelden. De waardes zijn zo laag dat de meeste Coeliaken dit veilig kunnen eten. Dit geldt ook voor producten waarop staat: Kan gluten bevatten. Helaas kom je er alleen maar achter of je het wel of niet kunt handelen door het te proberen. En de ene keer kan dat wel, en de andere keer niet! Dat heeft weer te maken met glutenstapeling. Daarover vertel ik de volgende keer meer, na mijn vakantie in het glutenvrije Walhalla Italië. Vanuit daar hou ik jullie via Instagram op de hoogte van al het lekkers dat ik daar tegenkom.

 

De zus van Aaf heeft glutenziekte

Door Zij van Glutenvrij

You either hate her or love her…Aaf, de columniste van de Volkskrant die van de week een grappige column schreef over haar zus met de glutenziekte en dito obsessie. Wat is dat toch dat wij onze ziekte in de ogen van anderen te pas en te onpas wereldkundig denken te moeten maken? Nou juist omdat Aaf er grappig over doet, daarom. Hou me ten goede hoor, ik vind haar ontzettend grappig, onze Aaf. De column is natuurlijk met een knipoog geschreven en ze zegt ook in het begin dat ze echt wel mensen kent die geen gluten tolereren. Gelukkig maar.

Dat mag ik wel en dat mag ik niet

Je moeder of een vriendin komt met een doosje chocolade aan en jij roept meteen ‘oh die mag ik niet’, terwijl ze misschien niet eens voor jou bedoeld zijn. Dat is ons natuurlijk waarschuwingssysteem dat in werking treedt. Toen we nog in grotten leefden deden we dat de hele dag. Als jij maar vast weet dat ik het niet mag, dan weet je namelijk ook meteen dat je zodra je dat chocolaatje in je handen hebt gehad, moet afblijven van mijn glutenvrije dadel! En nee, niet emmeren jullie ongelovigen, over dat er toen nog geen glutenziekte was, we aten toen ook nog geen brood, hadden nog nooit van tarwe gehoord zelfs.

Andersom kan ook. Je oma overhandigt je trots een pakje glutenvrije koekjes en je roept meteen ‘ah wat lief, omi, die mag ik!’ Dat is ons sociale systeem, want eten was en is nog steeds een sociale gebeurtenis. Komt ook uit de grottentijd. We delen onze blijdschap dat wij ook eens iets mogen graag. Sharing is caring…al eeuwen.

Onbekend maakt onbemind

Dat we ons eigen gortdroge glutenvrije brood meenemen naar een feestje, is eigenlijk geen feestje! Maar we zeggen het er voor de zekerheid wel even bij en bedoelen dan eigenlijk: Niet aankomen! Dat wij, zoals Aaf het omschrijft zelfs op de fiets wel eens tegen het niets of niemand in het bijzonder roepen ‘ik mag geen gluten’, komt omdat wij met onze auto-immuunziekte net als alle andere patiënten gehoord willen worden. We willen erkenning en geen scheve gezichten van bedienend personeel in een restaurant. Ik vind het eigenlijk wel een goed idee om het voortaan Glutenziekte te noemen, zoals Aaf doet, in plaats van Coeliakie. Het is a. niet uit te spreken en b. dekt het de lading van de ziekte niet. Diabetes wordt in de volksmond ook suikerziekte genoemd. En ja mensen, dat is eenzelfde soort ziekte. Net zo erg, net zo schadelijk. Alleen is er voor ons geen ‘geneesmiddel’ en voor suikerziekte wel. Waarmee ik niet wil zeggen dat diabetes patiënten het makkelijker hebben dan wij. Integendeel. Glutenziekte it is!

Dan nog even wat over het verschil tussen glutenintolerant en lactoseintolerant

In de comments op Facebook onder Aaf haar column werd mij weer duidelijk dat men over het algemeen denkt dat deze twee intoleranties dezelfde schade aanrichten en het bijvoorbeeld gek vinden, dat we als we uit eten zijn, dan toch maar wel die lactosevolle chocolademousse nemen. Ik zal het nog een keer uitleggen. Onze darmen maken een stof aan om de gluten (graanproducten) aan te vallen, omdat zij deze zien als schadelijk voor ons lichaam. Dat is een foutje van ons lichaam, doe je vooralsnog niets aan, behalve diëten. Het is geen allergie maar een ziekte. Hierdoor gaat onze dunne darm stuk en kan deze slecht lactose (dierlijke melkproducten) verdragen, omdat de darmen dit niet goed afbreken. Het maakt je darm niet stukker dan hij al is, maar je gaat wel als een malle naar de plee van een toef room bijvoorbeeld. Dit is voor iedereen verschillend. Er zijn ook Coeliaken die hier geen last van hebben. En die mensen nemen na een avondje uit eten met een bordje sla en een stuk vlees zonder gezellige frietjes, dan voor de feestelijkheid misschien toch die chocolademousse! Nou en, laat ze en wees blij. Uit eten is al stressvol genoeg.

Wil je meer informatie over Coeliakie, wat er wel en wat er niet mag?  Wil je meer weten, omdat je je erin wil verdiepen om het een ander makkelijker te maken? Stuur mij een  e-mail.